Rehber · Beslenme ve modlar · 3 dk okuma
FODMAP'in üç aşaması
FODMAP'ler, bağırsağı tahriş ettiği ve şişkinlik, gaz, kabızlık, ishal ve ağrı gibi IBS belirtilerine yol açtığı gösterilen bir grup şekerdir. 1 Monash Üniversitesi'nin düşük FODMAP diyeti üç adımdan oluşur; amaç uzun dönemde olabildiğince az kısıtlayan, sana özel bir beslenmedir. 1
1. Eleme (2-6 hafta)
- Yüksek FODMAP'li yiyecekleri düşük FODMAP'li benzerleriyle değiştirirsin; amaç belirtileri kontrol altına almak. 1
- Bu bir çıkarma değil, değiştirme diyetidir: örneğin her gün yediğin elmanın yerine portakal, soğanın yerine frenk soğanı. 2
- Bu adıma bir diyetisyenin gözetiminde başlanması önerilir. 2
2. Geri ekleme (8-12 hafta)
- Belirtilerin ilk adımda düzeldiyse FODMAP'leri geri ekleme zamanıdır; bu sırada düşük FODMAP beslenmeye devam edersin. 1
- Her FODMAP grubu ayrı ayrı denenir: fruktoz, laktoz, sorbitol, mannitol, fruktan ve GOS. Bir deneme yiyeceği 3 gün boyunca günde bir kez yenir. 1
- Denemeler arasında birkaç gün ara verilir; diyetisyen yanıtlarını yorumlamana yardım eder. 2
3. Kişiselleştirme (uzun dönem)
- İyi tolere ettiğin FODMAP'ler beslenmene geri döner; yalnız belirti yapanlar, belirtileri yeterince azaltacak kadar sınırlanır. 1
- FODMAP toleransı zamanla değişebilir; iyi gitmeyen yiyecekleri birkaç ay sonra yeniden dene. 2
Başlamadan önce
NHS'nin bu önerileri IBS teşhisi konmuş kişiler içindir. 3 Belirtilerini kontrol etmek için çok sayıda yiyecekten kaçınman gerekiyorsa doktoruna görün; seni bir diyetisyene yönlendirebilir. 3 Öğün atlamamak ve hızlı yememek de önerilir. 3
CalJab'da
Rehber'deki FODMAP kartında hangi aşamada olduğunu sen seçersin; uygulama tahmin etmez. Plan ve tarifler düşük FODMAP süzgecini kullanır. Geri ekleme sırasında Nasılsın'a kaydettiklerin, yediklerinle birlikte geriye dönüp bakmanı kolaylaştırır.
Düşük FODMAP diyetini bir diyetisyenle birlikte uygula.
Kaynaklar
- 1Monash Üniversitesi: 3-step FODMAP Diet, bilgi sayfası, 2026. monashfodmap.com
- 2Monash Üniversitesi FODMAP: The 3 steps of the FODMAP diet (E. Dwyer, 2018). monashfodmap.com
- 3NHS: Diet, lifestyle and medicines for IBS. Son inceleme 17 Mart 2025. nhs.uk
CalJab ekibi tarafından, kaynaklarıyla hazırlandı. Doktor tavsiyesinin yerini tutmaz. Hata gördüysen support@caljab.app adresine yaz.